Popołudnie w Asyżu

W miejscu tym myśli nasze przenoszą się do naszych rodzinnych stron i czasu dorastania. Wspomnienia z tamtego czasu to opowieść o życiu, którego codzienność mieszała się z niezwykłą zaradnością i kreatywnością w sposobach spędzania wolnego czasu. Były to czasy oranżady w proszku i zapachu mielonej kawy, a te nasze rodzinne strony pachniały wtedy zupełnie inaczej niż dziś. Nasze dzieciństwo toczyło się głównie na podwórkach, bez telefonów i komputerów, za to z niezliczonymi pomysłami. Jako dzieci dostawaliśmy od rodziców klucz na szyję i swoistą wolność, beztroską mogłoby się wydawać, w której potrafiliśmy celebrować każdą chwilę. Po zajęciach w szkole nasze życie przenosiło się na szkolne boisko bądź na podwórko przed blokiem, pod huśtawki czy osiedlowy trzepak. Łączyła nas niezapomniana koleżeńska solidarność. Więzi międzyludzkie miały wówczas niezwykłą siłę. Na swoim osiedlu znaliśmy każdego i wszyscy wiedzieli o sobie wszystko, co miało oczywiście swoje minusy, ale dawało też ogromne poczucie bezpieczeństwa i wspólnoty. Był to świat, który minął, ale ukształtował nas na całe życie – szkoła życia, która uczyła szacunku do rzeczy małych, zaradności i przede wszystkim – doceniania relacji z drugim człowiekiem. Pozostawiła nam cudowne wspomnienia młodości i wspaniałych ludzi, którzy tworzyli tamten świat.

Wówczas właśnie po raz pierwszy usłyszeliśmy o tym najbardziej znanym świętym. Asyż, czy La Verna, to dla nas coś w rodzaju synonimu naszej rodzinnej Alwerni, której dzieje związane są z podróżami do miejsc znanych z życia św. Franciszka, które odnotowane zostały na przełomie XVI i XVII wieku, a podróżującyn był królewski sekretarz Krzysztof Koryciński herbu Topór. Podczas jednej ze swych europejskich podróży odwiedził on franciszkańską pustelnię. Zauroczył się nią tak bardzo, że postanowił założyć podobną. Po powrocie do kraju, niedaleko wsi Poręba Żegoty, na wzgórzu zwanym Podskale, które przypominało mu włoski krajobraz pustelni w La Vernie, ufundował w 1616 roku drewniany klasztor i kościół. Do klasztoru przybyli bernardyni sprowadzeni przez Korycińskiego z Krakowa, a za niedługo rozpoczęła się budowa barokowego murowanego kościoła (1630-1676) oraz klasztoru dla zakonników (1625-1656). Wokół kościoła zaczęła umacniać się osada, której nazwa wzięła się od włoskiej La Verny...

I w końcu wybraliśmy się w niezwykłą, pełną spokoju podróż, aby odkryć urokliwe zakątki tego włoskiego miasteczka, gdzie ukształtowało się życie słynnego Biedaczyny, założyciela pustelni na wzgórzu w La Verna, która dała impuls dla naszej rodzinnej miejscowości i tej naszej opowieści, wypełnionej nutą nostalgii.

Via Fosso Cupo.

Via San Rufino.

Vicolo San Lorenzo.

Ruszamy niezwłocznie po zakwaterowaniu na jednej z historycznych uliczek miasta, popołudniem, kiedy słońce przenosi się powoli na zachodnią stronę horyzontu, oblewając różowawym blaskiem kamienne fasady domów. Ruszamy w stronę górującej nad miastem twierdzy Rocca Maggiore. Wąskie, wijące się stromo uliczki zdają się być wyciszone, pozbawione zgiełku.

Po niespiesznym spacerze wąskimi uliczkami, w końcu jesteśmy pod murami twierdzy, a w dole mamy zapierający widok krainy zwanej Umbrią. U stóp naszych ścielą się dachy domów i strzeliste wieże kościołów. Całe miasto jak na dłoni, a w oddali majaczą zielone wzgórza i cyprysy. Czy ten krajobraz różni się od tego, który inspirował autora „Pieśni słonecznej”?

Vicolo San Lorenzo.

Rocca Maggiore.

Rocca Maggiore przywitała nas potężnymi, kamiennymi basztami, które pamiętają czasy, gdy europejskie trakty przemierzali rycerze i poeci. Stajemy na wspaniałych punktach widokowych wpatrując się w rozległy, niezapomniany pejzaż Umbrii. Teraz już wiemy, dlaczego wszyscy tak chętnie podejmują trud, aby dotrzeć tutaj nawet w upalne dni Mimo skwaru powietrze pachnie tutaj wspaniale. Niesie zapach lasów, ziół i historii. Można tu przewietrzyć swoje myśli i popatrzeć na życie z zupełnie nowej perspektywy.

Rocca Maggiore na tle Monte Subasio.

Z panoramą Umbrii. Za nami widoczna jest również Bazylika św. Franciszka.

 Bazylika św. Franciszka.

Wzgórza na północnym wschodzie
W centrum po lewej Monte Murce (707 m n.p.m.), po prawej Monte delle Croci (813 m n.p.m.).

Bliżej po prawej Col Caprile (591 m n.p.m.), dalej po lewej Col Capriletto (619 m n.p.m.).

Santa Maria degli Angeli.

Umbria (panorama południowo-zachodnia w kierunku Santa Maria degli Angeli).  

Katedra św. Rufina (po lewej).

Bazylika św. Klary (Basilica di Santa Chiara).

Panorama południowo-wschodnia.
W centrum widoczna Katedra św. Rufina, na prawo od niej Bazylika św. Klary.

Vicolo San Lorenzo.

W jednej z restauracyjek.

Katedra św. Rufina (Cattedrale di San Rufino).

Okwiecone uliczki Asyżu.

Bazylika św. Franciszka (Basilica di San Francesco d'Assisi).

Na godzinę 16.00 jesteśmy umówieni z lokalnym przewodnikiem, który pomoże nam odnaleźć najważniejsze miejsca związane z żywotem św. Franciszka. Spotykamy się na placu przed majestatyczną Bazyliką św. Franciszka. Stamtąd wchodzimy do wnętrza tej najważniejszej świątyni Asyża, składającej się z kościołów zbudowanych na dwóch poziomach - kościół dolny i górny. W chłodnych murach zarówno dolnego, jak i górnego kościoła można poczuć ducha prostoty i pokory. Dolna część bazyliki spowita jest półmrokiem, który sprzyja głębokiej kontemplacji przy krypcie. Ściany górnego kościoła zdobią słynne freski Giotta. Opowiadają nam dawne historie, wskrzeszają epizody z życia Franciszka. Jeden z nich pokazuje portret św. Franciszka, który według znawców jest najbardziej rzeczywisty ze wszystkich, jakie istnieją na świecie.

Rozeta nad wejściem do Bazyliki św. Franciszka.

Transept dolnego kościoła z ołtarzem wzniesionym nad grobem św. Franciszka.
[Public Domain, autor: Starlight]

Grób św. Franciszka w krypcie bazyliki.
[© José Luiz Bernardes Ribeiro / CC BY-SA 4.0]

Freski w transepcie kościoła dolnego.
[Dennis G. Jarvis, CC BY-SA 2.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0>, via Wikimedia Commons]

Witraże w górnym kościele.
[Dennis G. Jarvis, CC BY-SA 2.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0>, via Wikimedia Commons]

Nawa górnego kościoła.
[Public Domain, autor: Starlight]

Krużganek Sykstusa IV za absydą bazyliki.

Po zwiedzeniu Bazyliki św. Franciszka, kierujemy się w górę wąską, kamienną uliczką do jednej z bram historycznego centrum miasta. Dokładnie tak, bo Bazylika św. Franciszka była wznoszona poza murami otaczającymi dawny Asyż, w miejscu o nazwie Wzgórze Piekielne, którego nazwa związana jest z wykonywanymi na nim wyrokami śmierci. Zostało ono podarowane zakonowi przez mieszkańca Asyża, Szymona Pucciarellego, ale reguła zakonu nie pozwala na posiadanie dóbr, zatem teren ten stanowił własność Stolicy Apostolskiej. Dzień po kanonizacji św. Franciszka, w dniu 17 lipca 1228 roku, papież Grzegorz IX poświęcił miejsce budowy i zmienił nazwę wzgórza na Wzgórze Rajskie.

Oratorio dei Pellegrini.

Podążamy do Porta Romana uliczką nazwaną na cześć najsłynniejszego mieszkańca Asyżu - San Francesco. Przechodzimy obok XV-wiecznej Kaplicy Pielgrzymów (Oratorio dei Pellegrini) przy Via Francesco 13, poświęconej św. Antoniemu Opatowi i św. Jakubowi z Composteli. Łatwo ją przeoczyć, a szkoda byłoby nie zatrzymać się przy niej, aby poczuć jej spokój i spojrzeć na stare malowidła i freski, autorstwa Matteo da Gualdo, Pierantonio da Foligno i Andrei d'Assisi. Oratorium było pierwotnie kościołem schroniska dla pielgrzymów, którzy w drodze do Rzymu przybywali do Asyżu, aby oddać hołd szczątkom Franciszka.

Wkrótce docieramy na Piazza del Comune. To idealne miejsce, by zatrzymać się w jednej z tętniących życiem kawiarenek na aromatyczne espresso, obserwując codzienne życie mieszkańców na tle starożytnej świątyni Minerwy. Świątynia Minerwy (Tempio di Minerva), której sześć potężnych kolumn korynckich stoi tu od starożytności, kontrastuje z chrześcijańską architekturą wokół. Tymczasem zaraz za placem znajduje się niezwykle interesujące miejsce  – świątynia Chiesa Nuova w Assisi wzniesiona w miejscu, w którym jak głosi tradycja stał dom rodzinny św. Franciszka. Zbudowana została w XVII wieku z woli Filipa III Hiszpańskiego, wyróżnia się barokową fasadą z cegły i wnętrzem w kształcie krzyża greckiego, inspirowanym rzymskim kościołem Sant'Eligio degli Orefici. W środku zobaczyć można freski Sermei oraz innych artystów ilustrujących życie św. Franciszka i św. Klary, a także zwiedzić pozostałości dawnego domu Świętego.

Świątynia Minerwy (Tempio di Minerva).

Piazza del Comune.

Następnie kierujemy się ku Bazylice św. Klary z charakterystycznymi, potężnymi przyporami, które podtrzymują jej surową konstrukcję. Różowo-biała fasada bazyliki św. Klary wspaniale dzisiaj kontrastuje z błękitem nieba. Ta świątynia jest równie ważnym miejscem kultu w Asyżu, podobnie jak Bazylika św. Franciszka. Została zbudowana między 1257 a 1265 rokiem, w stylu gotyckim. We wnętrzu panuje przyjemny chłód. W kaplicy za ołtarzem spoczywają doczesne szczątki świętej, a w nawie głównej wisi oryginalny krucyfiks z San Damiano – ten sam, z którego przed wiekami przemówił do Franciszka Chrystus. Dziś jest on dopełnieniem głębokiej duchowości tej świątyni.

Dom, w którym urodził się św. Franciszek i spędził lata młodości.

Ekspozycja w dawnym sklepie Pietro Bernardone.

Kościół San Francesco Piccolino z XIII wieku,
zbudowany ze woli bratanka św. Franciszka, Piccarda,
w domniemanym miejscu narodzin świętego.

Pica i Pietro Bernardone - rzeźby przedstawiające rodziców św. Franciszka na Piazza Nuova.

Kościół Nawrócenia św. Franciszka (Chiesa Nuova di San Francesco Convertito),
zbudowany w miejscu domniemanego urodzenia św. Franciszka.
Według tradycji stał tu dom rodzinny i sklep jego ojca, Piotra Bernardone.

Kościół Nawrócenia św. Franciszka (Chiesa Nuova di San Francesco Convertito).

Kaplica w Kościele Nawrócenia św. Franciszka w Asyżu.

Kościół Nawrócenia św. Franciszka (Chiesa Nuova di San Francesco Convertito).

Kościół Nawrócenia św. Franciszka (Chiesa Nuova di San Francesco Convertito).

Cela, w której Pietro Bernardone zamknął Franciszka na około miesiąc.

Bazylika św. Klary (Basilica di Santa Chiara).

Krucyfiks z San Damiano zawieszony w Bazylice św. Klary.
[© José Luiz Bernardes Ribeiro / CC BY-SA 4.0]

Mija już godzina 18.30. Na trasie naszego spaceru jest jeszcze jedna świątynia, która od niedawna stała się popularna za sprawą jednego z najmłodszych świętych w historii Kościoła katolickiego. W kościele pw. Matki Bożej Większej w Asyżu spoczywa ciało Świętego Carlo Acutis. Zmarł na białaczkę w 2006 roku w wieku zaledwie 15 lat. Zgodnie z własnym życzeniem został pochowany w Asyżu. Ciekawostką dla Polaków jest fakt, iż Carlo Acutis miał silne, osobiste relacje z Polską. W jego żyłach płynęła po części polska krew, gdyż babcia Carla ze strony ojca była wnuczką znanego polskiego dyplomaty, Jana Perłowskiego. W jego rodzinie obecne były polskie tradycje. Opiekowała się nim polska niania, pani Beata, która m.in. nauczyła go odmawiać po polsku modlitwę „Aniele Boży”.  To właśnie opiekunka z Polski zaszczepiła w nim fundamenty wiary w latach jego dzieciństwa. Jest to święty, który pokazuje, że świętość można osiągnąć zwyczajnym życiem nastolatka - chodził do szkoły, grał na komputerze, spędzał czas wolny z przyjaciółmi, przy czym wszystko to, co robił nacechowane było głęboką wiarą i dobrocią.

Kościół Matki Bożej Większej w Asyżu (Chiesa di Santa Maria Maggiore).
W jego wnętrzu znajduje się grób św. Carlo Acutis.

Widok na zamek z Piazza Santa Chiara.

Piazza del Comune.

Nadchodzi już wieczór. Uliczki miasteczka zapełniają się turystami. Idziemy z powrotem na zachodni skraj Asyżu na Wzgórze Rajskie, a cienie coraz bardziej kładą się na krętych uliczkach. Na drugim końcu miasteczka odnajdujemy swoiste wieczorne wyciszenie i zachód słońca...

Powrót na Wzgórze Rajskie.

Zachód słońca ze Wzgórza Rajskiego.

Wchłaniamy otaczającą nas ciszę i spokój. To właśnie w tych okolicach św. Franciszek odnajdywał inspirację pisząc słynną „Pieśń słoneczną”, dziękując Stwórcy za brata słońce i siostrę księżyc, która niebawem pojawi się na nocnym sklepieniu. Z każdą minutą niebo zmienia barwy. Z jasnego błękitu przeszło już w odcienie głębokiego pomarańczu i złota. Ostatnie promienie słońca dzisiejszego dnia spektakularnie oświetlają kamienne dachy Asyżu. W świetle zachodzącego słońca emanuje duch średniowiecznej Umbrii. Słońce za konturem Bazyliki schodzi niżej, aż chowa się zupełnie za górami, kreując niesamowity spektakl, który zapiera dech w piersiach.

 

Filiżanka włoskiej kawy w kafejce smakuje teraz najwyborniej. Dziękujemy za wspaniały dzień. Wracamy do hotelu już po zmroku, uliczkami oświetlonymi ciepłym blaskiem latarni. Są to chwile, kiedy można poczuć, jak wyjątkowe jest to miejsce.

Udostępnij:

Wyświetl całość...