Dziennik wypraw i przystań przed kolejną wędrówką.

Wieś zagarnięta przez przyrodę

Nie wiadomo kiedy powstała, kim byli jej pierwsi osadnicy i co ich przywiodło w te strony. Źródła historyczne o niej są bardzo skąpe. Leżała w dolinie potoku Świerzówka, otaczały ją góry - od południa stoki Mareszki, od północy stoku Magury Wątkowskiej. Wieś pięła się wraz z doliną po samą Przełęcz Majdan oddzielającą Mareszkę od Magury Wątkowskiej. Ponad siedemdziesiąt lat temu zniknęli mieszkający w niej ludzie. Opuszczone i ocalałe po wojnie zabudowania pozostawione zostały na łaskę losu, ale i na pastwę grabieży. Jej krajobraz zaczął się zmieniać. Do splądrowanej wsi zaczęła wkraczać przyroda. Po utworzeniu w 1995 roku Magurskiego Parku Narodowego znalazła się w strefie jego ochrony - na teren dawnej wsi Świerzowa Ruska (łem. Свipжoвa pycькa) można było wejść tylko za specjalnym zezwoleniem dyrekcji parku. Dopiero od 2 października 2015 roku, kiedy otwarto przez dolinę oficjalny szlak turystyczny, można znów legalnie, nie łamiąc przepisów parkowych, wejść do nieistniejącej wsi.

Zapomniana wieś i dzika dolina otwarła się przed nami. Jest godzina 9.00. Ruszamy ze Świątkowej Wielkiej, wsi graniczącej ze Świerzową Ruską, choć dokładnie nie wiadomo, gdzie tak naprawdę kończyła się Świątkowa Wielka i zaczynała Świerzowa Ruska. Nazwa tej wsi pochodzić ma od nazwiska pierwszego zasadźcy - Świrża. Miało to być w roku 1574. Pierwsi osadnicy wg przekazów ustnych mieszkańców wsi mieli pochodzić z Zakarpacia, albo z Naddnieprza. W pierwszym przypadku mieli być wypchnięci przez Madziarów, a w drugim miała to być ucieczka przed Tatarami. Nie wiadomo jednak jak było naprawdę, bo pierwsza historyczna wzmianka o wsi pochodzi dopiero z roku 1665. Wieś tworzyło wówczas kilka gospodarstw, ale już w 1765 roku liczyła 27 domostw, działał w niej tartak i stała karczma. Ludność trudniła się głównie rolnictwem, choć tutejsza gleba była nieurodzajna i trudna do uprawy. Żyła też z otaczających wieś lasów bukowo-jodłowych.

Świerzowa Ruska była wsią królewską, później przechodziła przez ręce innych właścicieli: Józefa Lewickiego, Augusta Sternega, Antoniego Mitrowskiego, Jana Lewickiego, od którego w 1890 roku ziemie te nabyła hrabina Franciszka Potulicka z Nowego Żmigrodu. W 1907 roku we wsi mieszkało już 455 osób wyznania greckokatolickiego. Mieszkał też Żyd z 5-osobowa rodziną, który prowadził we wsi karczmę. We wsi funkcjonowała jednoklasowa (w okresie międzywojennym dwuklasowa) szkoła ludowa. Działał sklep.

W dolnej części wsi, w zimowe wieczory dziewczęta spotykały się na tzw. wieczornicach, naprzemiennie w kilku chatach. Przynosiły wrzeciona i przędły wspólnie len śpiewając kolędy i inne pieśni. Nierzadko pojawiali się na wieczernicach chłopcy, a wtedy zaczynały się tańce i zabawa. Ostatnia taka miała tu miejsce w styczniu, kiedy ludzie nie spodziewali się jeszcze nadejścia dnia ostatecznej tragedii. Nadszedł 20 czerwiec 1945 roku, kiedy do Świątkowej Wielkiej zajechały samochody ciężarowe. Pod przykrywką „dobrowolności”, ale z bronią w ręku zaczęto wypędzać mieszkańców z ich własnej ziemi i domów, obiecując rajskie życie na radzieckiej Ukrainie. Na każde auto zapakowano po 5-6 rodzin ze Świerzowej, Światkowej i innych okolicznych wsi, Grabia, Ożennej, Rostajnego. Przewieziono ich na dworzec do Jasła, skąd pociągami przetransportowano dalej. Ludzie zabrali tylko tyle ile mogli zabrać i zmieścić na ciężarówce, trochę swojego dobytku i jakąś część wyposażenia cerkwi. Za ciężarówkami pognano drogami krowy i konie. Niedługo później do opustoszałej Świerzowej powróciły osoby z przymusowych robót w Niemczech. Długo w niej jednak nie pomieszkali, bowiem w 1947 roku zostali objęci przymusowym wysiedleniem w ramach akcji „Wisła” na tzw. ziemie odzyskane. Taki był koniec wsi, która już nigdy nie podniosła się.

Dolna część wsi Świerzowa Ruska.
Dolna część wsi Świerzowa Ruska.

Łąka z drzewami owocowymi.
Łąka z drzewami owocowymi.
Łąka z drzewami owocowymi.

Latolistek cytrynek i mniszki lekarskie.
Latolistek cytrynek (Gonepteryx rhamni) i mniszki lekarskie (Taraxacum officinale).

Przy dawnej wiejskiej drodze rosną jeszcze drzewa owocowe, pięknie zakwitły, ale ich owoce przez te lata skwaśniały. Nie miał kto ich zrywać. Teraz smakują już tylko dzikiej zwierzynie. Tak jak kamienne krzyże i przydrożne figury, zdziczałe drzewa owocowe są niemymi świadkami wsi, w której ludzie żyli od wieków. O godzinie 9.20, na wysokości figury Świętej Rodziny z 1938 roku mamy odejście na wzniesienie gdzie stała cerkiew unicka pw. św. Jana Chrzciciela. Przechodzimy drewnianym mostkiem nad potokiem. Potem zimnymi stopniami pokonujemy skarpę, na której w cieniu drzew stoją kamienne krzyże łemkowskiego cmentarza. Najstarszy z nich pochodzi z 1883 roku. Wśród nich jest nagrobek Polaka, Władysława Marka, postawiony w 1904 roku. W drugiej połowie XIX wieku w górnej części wsi na Przełęczy Majdan znajdował się folwark i znana na całą okolicę potażarnia, w której wyrabiano potaż (węglan potasu), surowiec niezbędny do produkcji szkła, mydła, farb i środków piorących. Właścicielem potażarni był Władysław Marek, Polak, który upodobał sobie tutejsze okolice i zapragnął zostać pochowanym tu po śmierci. Tutejsza ludność musiała go bardzo szanować, bo jego życzenie spełniono.

Po cerkwi zaś pozostała już tylko blaszana kopułka, leżąca wśród rozłogów roślin, otoczona resztkami cerkiewnej podmurówki. Cerkiew ta wzniesiona została w 1894 roku, o bryle typowo łemkowskiej (styl zachodniołemkowski). Była bardzo podobna do tej w Kotani, którą przed momentem zwiedzaliśmy. Ta jednak nie ocalała. Mieszkańcy chcieli ją zabrać ze sobą, zdołali zabrać tylko cześć wyposażenia. Nie użytkowaną cerkiew rozebrano.

Świerzówka.
Świerzówka.

Pozostałości po kopule cerkwi.
Pozostałości po kopule cerkwi.

Nieistniejąca cerkiew unicka pw. św. Jana Chrzciciela w Świerzowej Ruskiej.
Nieistniejąca cerkiew unicka pw. św. Jana Chrzciciela w Świerzowej Ruskiej.

Cmentarz wsi Świerzowa Ruska.
Cmentarz wsi Świerzowa Ruska.
Cmentarz wsi Świerzowa Ruska.
Cmentarz wsi Świerzowa Ruska.
Cmentarz wsi Świerzowa Ruska.
Cmentarz wsi Świerzowa Ruska.
Cmentarz wsi Świerzowa Ruska.
Nagrobek Władysława Marka.
Cmentarz wsi Świerzowa Ruska.

Cmentarz pokryty chabrami górskimi jest odwiedzany przez ludzi wysiedlonych i ich potomków. Nawet jeśli nie ma już krzyża, odnajdują miejsce pochówku przodka, czy bliskiej osoby. Wracamy na wiejską drogą tą samą drogą, przez mostek nad Świerzówką. O godzinie 9.40 kontynuujemy marsz w górę doliny. Mijamy wspomnianą już wcześniej, misternie wykonaną figurę Świętej Rodziny z utrąconą głową Matki Bożej, ufundowane przez Wasyla Zikracza, a wykonana przez Iwana Szatynskiego z Nieznajowej. Pięćdziesiąt metrów dalej, również po prawej stronie, stoi na cokole pomiędzy dwoma świerkami i modrzewiem figura św. Mikołaja. Pięknie i misternie wykonana przez Wasyla Graconia z Bartnego. Widać na niej pozostałości polichromii. Nieco powyżej tej figury stała we wsi druga cerkiew, nieduża, prowizoryczna tzw. czasownia. Powstała, gdy w lipcu 1927 roku, z wyjątkiem dwóch rodzin, wioska przeszła na prawosławie. Nikomu jednak nie przeszkadzało to, że we wsi są dwie cerkwie różnych wyznań, a niczego złego nie widziano w tym, że ludzie odwiedzali na przemian jedną i drugą cerkiew. Nabożeństwo prawosławne było odprawiane w Świerzowej co drugi tydzień, na przemian z cerkwią w Świątkowej. Gdy w danym tygodniu nie było nabożeństwa w cerkwi prawosławnej ludzie szli do cerkwi unickiej o nikt nikomu nie czynił z tego względu żadnej zwady, jak również względem rodzin, które pozostały przy wierze unickiej.

Barwinek pospolity (Vinca minor L.).
Barwinek pospolity (Vinca minor L.).

Rzeźba Świętej Rodziny z 1938 roku.
Rzeźba Świętej Rodziny z 1938 roku.

Figura Świętego Mikołaja z 1904 roku.
Figura Świętego Mikołaja z 1904 roku.

Rusałka kratkowiec (Araschnia levana).
Rusałka kratkowiec (Araschnia levana).

Bniec czerwony, lepnica czerwona (Melandrium rubrum Garcke).
Bniec czerwony, lepnica czerwona (Melandrium rubrum Garcke).

Bielinek rzepnik (Pieris rapae syn. Artogeia rapae).
Bielinek rzepnik (Pieris rapae).

Wilczomlecz migdałolistny (Euphorbia amygdaloides L.).
Wilczomlecz migdałolistny (Euphorbia amygdaloides L.).

Idziemy dalej w górę doliny mijając stare drzewa owocowe. Sadzone były pojedynczo w pobliżu domów, rzadko tworzono kilka nasadzeń przypominających postać typowych sadów, a to ze względu na ograniczony obszar dostępnej ziemi, którą wykorzystywano głównie pod uprawy. Owoce uzupełniały menu żywieniowe Łemków, zarówno w okresie letnim, jak też późniejszym. Odmiany później dojrzewające, zwane jabłkami zimowymi suszono lub przechowywano w surowej postaci do późniejszego spożycia. Charakterystycznym dla tych starych drzew owocowych jest odporność na choroby i warunki pogodowe. Tego nie mają sady, z których pozyskuje się owoce ogólnodostępne na rynku.

Dolina Świerzówki oraz jej sady zarastają jednak innymi drzewami, sosnami, brzozami, modrzewiami. Niegdyś teren doliny rolniczo użytkowany stanowił w znacznej części otwartą powierzchnię. Teraz las wraca skąd został usunięty przez ludność, która potrzebowała pola pod uprawy i łąk pod wypas bydła. Zjawisko to nazywa się sukcesją wtórną.

Dróżka wsi prowadzi łagodnie w górę doliny, wysuszonej w słońcu, choć w cieniu zdarzają się grząskie przejścia. Kilkakrotnie przecina ją bieg potoku Świerzówka. Przejście potoku ułatwiają drewniane mostki. W dolinie jest obecnie bardzo zielono, ale i kwieciście. Wiosna weszła do doliny na całego. Roślinność przykrywa zachowane po dawnej wsi podmurówki domów, kamienne piwniczki i cembrowiny dawnych studni. Domy wsi ciągnęły się na całej długości doliny, przez 2 kilometry aż do Przełęczy Majdan. Stawiano je dłuższą ścianą równolegle do drogi. Były to oczywiście typowe łemkowskie chyże, w których pod jednym dachem mieściły się część mieszkalna i gospodarcza, a więc izba, sień, komórka, stajnia, boisko, wozownia, plewnik, czy przybudowana szopa. Budowano je zazwyczaj z drewna jodłowego, gdyż drewno to było odporniejsze na szkodniki, a dom z takich bali był cieplejszy i suchy. Gorszego, ale też tańszego drewna świerkowego, czy sosnowego używano przy budowie części gospodarczej.

Dawna wiejska droga.
Dawna wiejska droga.

Kozłek całolistny (Valeriana simplicifolia Kabath).
Kozłek całolistny (Valeriana simplicifolia Kabath).

Kuklik zwisły (Geum rivale).
Kuklik zwisły (Geum rivale).

Gwiazdnica gajowa (Stellaria nemorum L.).
Gwiazdnica gajowa (Stellaria nemorum L.).

Porzeczka agrest (Ribes uva-crispa L.).
Porzeczka agrest (Ribes uva-crispa L.).

Miodunka ćma (Pulmonaria obscura Dumort.).
Miodunka ćma (Pulmonaria obscura Dumort.).

Rzepicha chrzanolistna (Rorippa xarmoracioides).
Rzepicha chrzanolistna (Rorippa xarmoracioides).

Owocowe drzewa i sukcesja wtórna.
Owocowe drzewa i sukcesja wtórna.

Mostek nad Świerzówką.
Mostek nad Świerzówką.

Świerzówka.
Świerzówka.

Stare podpiwniczenie.
Stare podpiwniczenie.

O godzinie 10.15 przechodzimy obok kapliczki z rzeźbą Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1894 roku. Jest to kapliczka rodziny Bawolaków, a wykonana została przez Wasyla Graconia. Kapliczki, krzyże przydrożne są wyrazem wiary i religijności mieszkańców Świerzowej. Dbano o ich otoczenie, sadzono wokół nich narcyzy i barwinki, lilaki, a także drzewa – świerki i modrzewie. stawiano je dla upamiętnienia ważnych wydarzeń w dziejach wsi, czy w życiu rodziny, jak wota dziękczynne za spełnienie próśb, czy otrzymane łaski. Wierzono, że będą chronić od nieszczęść i od złego. Stawiano je też w miejscach, gdzie obawiano się złych mocy, na krańcach wsi i na rozstajach dróg. Te które napotykamy stały przy domostwach usytuowanych szeregowo przy wiejskiej drodze. Większość stojących tu krzyży wyszło spod dłuta Wasyla Graconia z Bartnego, uznanego kamieniarza na całej Łemkowszczyźnie.

Pięć minut drogi od kapliczki z rzeźbą Matki Boskiej z Dzieciątkiem napotykamy pierwszy z dwóch bardzo wysokich krzyży. Wykonany został w 1883 roku przez Mateja Cykota i jego spółkę z Bartnego. Ufundował go Iwan Kańczuga. Mierzy sobie 460 cm i waży około 2 tony. Kilka minut drogi dalej mamy kolejny wysoki krzyż, wykonany przez Iwana Babiaka w 1902 roku. Stoi po drugiej stronie drogi nieco skryty wśród drzew.

O godzinie 10.35 docieramy pod kolejny kamienny krzyż z 1883 roku. Wykonany został przez Iwana i Jurka Babiaków, a stoi (trudno to sobie teraz wyobrazić) na ich byłym podwórzu. Jest najwyższym łemkowskim krzyżem w dolinie Świerzówki i liczy 465 cm wysokości.

Mijamy wyżej kolejne resztki podpiwniczeń, murków po łemkowskich domach. Przecinamy nie wiadomo już po raz który potok. Już nie korzystamy z mostków, bo jego strumień jest mniej obfity. Zbliżamy się do jego źródeł znajdujących się pod Przełęczą Majdan. to jego wody uformowały ta dolinę, niegdyś ludną, dzisiaj zupełnie wyciszoną, tajemniczą. Płynie dzisiaj skryty w zaroślach sukcesji wtórnej, ale jeszcze nie tak dawno przecież stanowił oś wzdłuż której przez lata sadowiła się wieś Świerzowa Ruska.

Figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1894 roku.
Figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem z 1894 roku.

Krzyż z 1883 roku (wysokość 460 cm, waga ok. 2 t).
Krzyż z 1883 roku (wysokość 460 cm, waga ok. 2 t).

Świerzówka.
Świerzówka.

Krzyż z 1902 roku.
Krzyż z 1902 roku.

Świerzówka.
Świerzówka.

Rusałka kratkowiec (Araschnia levana).
Rusałka kratkowiec (Araschnia levana).

Krzyż przydrożny Babiaków z 1883 roku (wysokość 465 m).
Krzyż przydrożny Babiaków z 1883 roku (wysokość 465 m).

Napis na cokole krzyża Babiaków.
Napis na cokole krzyża Babiaków.

Mostek nad Świerzówką.
Mostek nad Świerzówką.

Piwniczka.
Piwniczka.
Piwniczka.

Świerzówka.
Świerzówka.

O godzinie 10.45 docieramy do największego, dobrze zachowanego obszaru nieleśnego w całej dolinie dawnej wsi, podobnymi do tych, jakie istniały w czasach istnienia łemkowskiej wsi Świerzowa Ruska. Ten nieleśny skrawek podtrzymywany przed sukcesją lasu dla zachowania charakterystycznych zbiorowisk roślinnych typowych dla półnaturalnych łąk, do których powstania przyczyniła się miniona działalność człowieka. Człowieka, który by tu gospodarzył nie ma już od wielu lat. Pozostało tylko uczucie pustki i cisza, w której zdaje się słyszeć trzepot skrzydeł motyli, dla których ten ekosystem stanowi podstawę egzystencji. Człowiek pojawia się tutaj już tylko od czasu do czasu, jako przechodzień wędrujący tak jak my, grupa, która pragnie nie tylko zaliczyć dystans najpiękniejszego, górskiego szlaku w Polsce, ale również wynieść z niego obrazy i przeżycia, które sprawią, że wędrówka ta nie będzie wędrówką nie wiele wartą, martwą.

Zachowany obszar nieleśny.
Zachowany obszar nieleśny.




Przełęcz Majdan.
Przełęcz Majdan - skrzyżowanie dróg i szlaków.

Po kilku minutach marszu osiągamy Przełęcz Majdan i zachodni kraniec wsi Bartne. Droga, którą wędrowaliśmy schodzi po drugiej stronie przełęczy do wsi Bartne, skąd pochodzą najbardziej znani łemkowscy kamieniarze. Droga ta krzyżuje się z Głównym Szlakiem Beskidzkim, tak często przemierzanym bezdusznie, po prostu na zaliczenie. Można ten szlak przemierzyć w kilkanaście dni, ale co warta jest wtedy taka wędrówka. Ile człek wtedy traci, dowiadujemy się teraz, kiedy przemierzamy go po raz trzeci w gronie najwspanialszych, doskonale rozumiejących to ludzi.



LINKI DO INNYCH OPISÓW:
Wieś pochłonięta przez przyrodę

Udostępnij:

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Popularne posty (ostatnie 30 dni)

Etykiety

Archiwum bloga

Translator

Liczba wyświetleń

Stali bywalcy

Odbiorcy

Smaki Karpat

Wołoskimi śladami

Mapę miej zawsze ze sobą

Zapamiętaj !
NUMER RATUNKOWY
W GÓRACH
601 100 300

Niezastąpiony na GSS

Przewodnik „Główny Szlak Sudecki”. Jest to bogate kompendium wiedzy o najdłuższym szlaku w Sudetach, zawierające opisy przebiegu szlaku ze szczegółowymi mapami, czasami przejść i profilami wysokościowymi oraz namiarami do schronisk. Zawarto w nim również mnóstwo opisanych atrakcji, ciekawostek oraz niezliczoną ilość barwnych fotografii.
W tej jednej publikacji mamy wszystko to co potrzebne turyście przemierzającemu Główny Szlak Sudecki.

Główny Szlak Beskidzki

21-23.10.2016 - wyprawa 1
Zaczynamy gdzie Biesy i Czady,
czyli w legendarnych Bieszczadach

BAZA: Ustrzyki Górne ODCINEK: Wołosate - Brzegi Górne
Relacje:
13-15.01.2017 - Bieszczadzki suplement do GSB
Biała Triada z Biesami i Czadami
BAZA: Ustrzyki Górne
Relacje:
29.04.-2.05.2017 - wyprawa 2
Wielka Majówka w Bieszczadach
BAZA: Rzepedź ODCINEK: Brzegi Górne - Komańcza
Relacje:
16-18.06.2017 - wyprawa 3
Najdziksze ostępy Beskidu Niskiego
BAZA: Rzepedź ODCINEK: Komańcza - Iwonicz-Zdrój
Relacje:
20-22.10.2017 - wyprawa 4
Złota jesień w Beskidzie Niskim
BAZA: Iwonicz ODCINEK: Iwonicz-Zdrój - Kąty
Relacje:
1-5.05.2018 - wyprawa 5
Magurskie opowieści
i pieśń o Łemkowyni

BAZA: Zdynia ODCINEK: Kąty - Mochnaczka Niżna
Relacje:
20-22.07.2018 - wyprawa 6
Ziemia Sądecka
BAZA: Krynica-Zdrój ODCINEK: Mochnaczka Niżna - Krościenko nad Dunajcem
Relacje:
7-9.09.2018 - wyprawa 7
Naprzeciw Tatr
BAZA: Studzionki, Turbacz ODCINEK: Krościenko nad Dunajcem - Rabka-Zdrój
Relacje:
18-20.01.2019 - wyprawa 8
Zimowe drogi do Babiogórskiego Królestwa
BAZA: Jordanów ODCINEK: Rabka-Zdrój - Krowiarki
Relacje:
17-19.05.2019 - wyprawa 9
Wyprawa po wschody i zachody słońca
przez najwyższe partie Beskidów

BAZA: Markowe Szczawiny, Hala Miziowa ODCINEK: Krowiarki - Węgierska Górka
Relacje:
22-24.11.2019 - wyprawa 10
Na śląskiej ziemi kończy się nasza przygoda
BAZA: Równica ODCINEK: Węgierska Górka - Ustroń
Plan wyjazdu:
    [ZAPISY]

GŁÓWNY SZLAK WSCHODNIOBESKIDZKI
termin 1. wyprawy: 6-15 wrzesień 2019
odcinek: Bieszczady czyli...
od Przełęczy Użockiej do Przełeczy Wyszkowskiej
    [ZAPISY]

Koszulka Beskidzka

Niepowtarzalna, z nadrukowanym Twoim imieniem na sercu - koszulka „Wyprawa na Główny Szlak Beskidzki”.
Wykonana z poliestrowej tkaniny o wysokim stopniu oddychalności. Nie chłonie wody, ale odprowadza ją na zewnątrz dając wysokie odczucie suchości. Nawet gdy pocisz się ubranie nie klei się do ciała. Wilgoć łatwo odparowuje z niej zachowując jednocześnie komfort cieplny.

Główny Szlak Beskidu Wyspowego


ETAP DATA, ODCINEK
1
19.11.2016
[RELACJA]
Szczawa - Jasień - Ostra - Ogorzała - Mszana Dolna
2
7.01.2017
[RELACJA]
Mszana Dolna - Potaczkowa - Rabka-Zdrój
3
18.02.2017
[RELACJA]
Rabka-Zdrój - Luboń Wielki - Przełęcz Glisne
4
18.03.2017
[RELACJA]
Przełęcz Glisne - Szczebel - Kasinka Mała
5
27.05.2017
[RELACJA]
Kasinka Mała - Lubogoszcz - Mszana Dolna
6
4.11.2017
[RELACJA]
Mszana Dolna - Ćwilin - Jurków
7
9.12.2017
[RELACJA]
Jurków - Mogielica - Przełęcz Rydza-Śmigłego
8
20.01.2018
[RELACJA]
Przełęcz Rydza-Śmigłego - Łopień - Dobra
9
10.02.2018
[RELACJA]
Dobra - Śnieżnica - Kasina Wielka - Skrzydlna
10
17.03.2018
[RELACJA]
Skrzydlna - Ciecień - Szczyrzyc
11
10.11.2018
[RELACJA]
Szczyrzyc - Kostrza - Tymbark
12
24.03.2019
[RELACJA]
Tymbark - Kamionna - Żegocina
13
14.07.2019
[RELACJA]
Żegocina - Łopusze - Laskowa
14
22.09.2019
[ZAPISY]
Laskowa - Sałasz - Męcina
15
. .
[w przygotowaniu]
Męcina - Jaworz - Limanowa
16
. .
[w przygotowaniu]
Limanowa - Łyżka - Pępówka - Łukowica
17
. .
[w przygotowaniu]
Łukowica - Ostra - Ostra Skrzyż.
18
. .
[w przygotowaniu]
Ostra Skrzyż. - Modyń - Szczawa

Małopolski Szlak Papieski


TRASA GŁÓWNA
ETAP DATA, ODCINEK
1
12.03.2016
[RELACJA]
Kalwaria Zebrzydowska - Gorzeń Górny
2
9.04.2016
[RELACJA]
Gorzeń Górny - Wadowice - Ponikiew
3
14.05.2016
[RELACJA]
Ponikiew - Groń JPII - Leskowiec - Hucisko
4
1.10.2016
[RELACJA]
Hucisko - Zawoja - Skawica Górna
5
2.10.2016
[RELACJA]
Skawica Górna - Polica - Przełęcz Krowiarki
6
9.04.2017
[RELACJA]
Przełęcz Krowiarki - Zubrzyca Górna - Przełęcz Bory
7
20.05.2017
[RELACJA]
Przełęcz Bory - Ludźmierz - Nowy Targ
8
24.09.2017
[RELACJA]
Nowy Targ - Turbacz - Rzeki
9
27.01.2018
[RELACJA]
Rzeki - Gorc - Ochotnica Dolna
10
17.02.2018
[RELACJA]
Ochotnica Dolna - Lubań - Krościenko nad Dunajcem
11
28.04.2018
[RELACJA]
Krościenko nad Dunajcem - Przysietnica
12
1.12.2018
[RELACJA]
Przysietnica - Stary Sącz

TRASY SPECJALNE
nr 1
1
7.05.2016
[RELACJA]
Kraków, Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się”
nr 2
1
10.03.2018
[RELACJA]
Kraków, Pałac Arcybiskupi

TRASY WARIANTOWE
I - Beskid Makowski
1
. .
[w przygotowaniu]
Kalwaria Zebrzydowska – Lanckorońska Góra – Sułkowice
2
. .
[w przygotowaniu]
Sułkowice – Barnasiówka – Myślenice
3
. .
[w przygotowaniu]
Myślenice – Uklejna – Myślenice Zarabie
II - Beskid Żywiecki
1
5/6.08.2017
[RELACJA]
Przełęcz Krowiarki – Babia Góra – Przełęcz Krowiarki
III - Pasmo Podhalańskie, Gorce, Beskid Makowski i Wyspowy
1
20.10.2018
[RELACJA]
Harkabuz – Rabska Góra – Rabka-Zdrój
2
15.12.2018
[RELACJA]
Rabka-Zdrój – Luboń Wielki – Przełęcz Glisne
3
12.01.2019
[RELACJA]
Przełęcz Glisne – Szczebel – Kasinka Mała
4
24.02.2019
[RELACJA]
Kasinka Mała – Lubogoszcz – Kasina Wielka
5
. .
[w przygotowaniu]
Kasina Wielka – Śnieżnica – Przełęcz Gruszowiec
6
. .
[w przygotowaniu]
Przełęcz Gruszowiec – Ćwilin – Jurków
7
. .
[w przygotowaniu]
Jurków – Mogielica – Jasień – Przełęcz Przysłop
IV - Beskid Wyspowy
1
6.05.2017
[RELACJA]
Mogielica – Przełęcz Słopnicka
2
29.10.2017
[RELACJA]
Przełęcz Słopnicka – Łukowica
3
18.11.2017
[RELACJA]
Łukowica – Miejska Góra
V - Beskid Wyspowy
1
19.11.2016
[RELACJA]
Jasień - Mszana Dolna
VI - Podhale
1
25.03.2017
[RELACJA]
Ludźmierz - Ząb
2
26.03.2017
[RELACJA]
Ząb - Kiry
VII - Tatry
1
2.04.2016
[RELACJA]
Kiry - Dolina Jarząbcza
2
29.10.2016
[RELACJA]
Polana Huciska - Polana Strążyska
3
3.12.2016
[RELACJA]
Polana Strążyska - Kuźnice
4
21.01.2017
[RELACJA]
Kuźnice - Wiktorówki - Palenica Białczańska
5
25.02.2017
[RELACJA]
Palenica Białczańska - Morskie Oko
VIII - Gorce
1
17.09.2016
[RELACJA]
Turbacz - Studzionki
2
18.09.2016
[RELACJA]
Studzionki - Lubań
IX - Beskid Sądecki
1
5.08.2018
[RELACJA]
Dzwonkówka – Tylmanowa
X - Beskid Sądecki, Beskid Niski
-
. .
[w opracowaniu]
Stary Sącz – Magura Wątkowska

Fascynujący świat krasu

25-27 lipca 2014 roku
Trzy dni w Raju... Słowackim Raju
Góry piękne są!
...można je przemierzać w wielkiej ciszy i samotności,
ale jakże piękniejsze stają się, gdy robimy to w tak wspaniałym towarzystwie – dziękujemy Wam
za trzy niezwykłe dni w Słowackim Raju,
pełne serdeczności, ciekawych pogawędek na szlaku
i za tyleż uśmiechu.
24-26 lipca 2015 roku
Powrót do Słowackiego Raju
Powróciliśmy tam, gdzie byliśmy roku zeszłego,
gdzie natura stworzyła coś niebywałego;
gdzie płaskowyże pocięły rokliny,
gdzie Spisza i Gemeru łączą się krainy;
by znów wędrować wąwozami dzikich potoków,
by poczuć na twarzy roszące krople wodospadów!
To czego jeszcze nie widzieliśmy – zobaczyliśmy,
gdy znów w otchłań Słowackiego Raju wkroczyliśmy!


19-21 sierpnia 2016 roku
Słowacki Raj 3
Tam gdzie dotąd nie byliśmy!
Przed nami kolejne trzy dni w raju… Słowackim Raju
W nieznane nam dotąd kaniony ruszymy do boju
Od wschodu i zachodu podążymy do źródeł potoków
rzeźbiących w wapieniach fantazję od wieków.
Na koniec pożegnalny wąwóz zostanie na południu,
Ostatnia droga do przebycia w ostatnim dniu.

           I na całe to krasowe eldorado
spojrzymy ze szczytu Havraniej Skały,
           A może też wtedy zobaczymy
to czego dotąd nasze oczy widziały:
           inne słowackie krasy,
próbujące klasą dorównać pięknu tejże krainy?
           Niech one na razie cierpliwie
czekają na nasze odwiedziny.

7-9 lipca 2017 roku
Słowacki Raj 4
bo przecież trzy razy to za mało!
Ostatniego lata miała to być wyprawa ostatnia,
lecz Raj to kraina pociągająca i w atrakcje dostatnia;
Piękna i unikatowa, w krasowe formy bogata,
a na dodatek zeszłego roku pojawiła się w niej ferrata -
przez dziki Kysel co po czterdziestu latach został otwarty
i nigdy dotąd przez nas jeszcze nie przebyty.
Wspomnień czar ożywi też bez większego trudu
fascynujący i zawsze urzekający kanion Hornadu.
Zaglądnąć też warto do miasta mistrza Pawła, uroczej Lewoczy,
gdzie w starej świątyni świętego Jakuba każdy zobaczy
najwyższy na świecie ołtarz, wyjątkowy, misternie rzeźbiony,
bo majster Paweł jak Wit Stwosz był bardzo uzdolniony.
Na koniec zaś tej wyprawy - wejdziemy na górę Velka Knola
Drogą niedługą, lecz widokową, co z góry zobaczyć Raj pozwala.
Słowacki Raj od ponad stu lat urodą zniewala człowieka
od czasu odkrycia jej przez taternika Martina Rótha urzeka.
Grupa od tygodni w komplecie jest już zwarta i gotowa,
Kaniony, dzikie potoki czekają - kolejna rajska wyprawa.


Cudowna wyprawa z cudownymi ludźmi!
Dziękujemy cudownym ludziom,
z którymi pokonywaliśmy dzikie i ekscytujące szlaki
Słowackiego Raju.
Byliście wspaniałymi kompanami.

Miało być naprawdę po raz ostatni...
Lecz mówicie: jakże to w czas letni
nie jechać znów do Słowackiego Raju -
pozwolić na zlekceważenie obyczaju.
Nawet gdy niemal wszystko już zwiedzone
te dzikie kaniony wciąż są dla nas atrakcyjne.
Powiadacie też, że trzy dni w raju to za krótko!
skoro tak, to czy na cztery nie będzie zbyt malutko?
No cóż, podoba nam się ten kras,
a więc znów do niego ruszać czas.
A co wrzucimy do programu wyjazdu kolejnego?
Może z każdego roku coś jednego?
Niech piąty epizod w swej rozciągłości
stanie się powrotem do przeszłości,
ruszajmy na stare ścieżki, niech emocje na nowo ożyją
gdy znów pojawimy się w Raju z kolejną misją!

15-18 sierpnia 2018 roku
Słowacki Raj 5
Retrospekcja
Suchá Belá - Veľký Sokol -
- Sokolia dolina - Kyseľ (via ferrata)

Koszulka wodniacka

Łemkowyna

- etap 1 -

18-20 wrzesień 2015
Beskid Niski
WSCHODNIA ŁEMKOWSZCZYZNA



- etap 2 -

16-18 październik 2015
Beskid Sądecki, Pieniny
ZACHODNIE KRAŃCE
ŁEMKOWSZCZYZNY


- etap 3 -

29-31 styczeń 2016
Beskid Niski
ŚRODKOWA ŁEMKOWSZCZYZNA



- etap 4 -

22-24 kwiecień 2016
Beskid Niski, Bieszczady
WSCHODNIE KRAŃCE
ŁEMKOWSZCZYZNY


- etap 5 -

21-23 lipiec 2017
Beskid Niski
ZACHODNIA ŁEMKOWSZCZYZNA
WATRA ŁEMKOWSKA w ZDYNI



Geocache

Tatrzańska rodzinka

Wspomnienie


519 km i 18 dni nieustannej wędrówki
przez najwyższe i najpiękniejsze partie polskich Beskidów
– od kropki do kropki –
najdłuższym górskim szlakiem turystycznym w Polsce


Dorota i Marek Szala
Główny Szlak Beskidzki
- od kropki do kropki -

WYRÓŻNIENIE
prezentacji tego pasjonującego przedsięwzięcia na



za dostrzeżenie piękna wokół nas.

Dziękujemy i cieszymy się bardzo,
że nasza wędrówka Głównym Szlakiem Beskidzkim
nie skończyła się na czerwonej kropce w Ustroniu,
ale tak naprawdę doprowadziła nas aż na
Navigator Festival 2013.

Z pamiętnej wędrówki...

Po drugiej stronie Tatr, czyli na grani Niżnych Tatr

Na drogę zabieramy tylko trochę jedzenia i wody,
dobre buty, ciepły łach, szczyptę odwagi i chęci pokłady.
Na tą wędrówkę krainą nam nieznaną,
przez dziką przyrodę nieujarzmioną,
matka natura niech da nam warunki wymarzone,
a niedźwiedzie, wilki niech będą spokojne i najedzone.
      Dzień za dniem niech trwa wędrówka ta!

Podążać będziemy w stronę zachodzącego słońca,
by przed zmierzchem w jego czerwieni utulić lica.
Zaś zbudzić się pełni sił porannym brzaskiem,
a potem pchani porannym, ciepłym promykiem
ruszyć dalej przed siebie, tak jak wczoraj znów na zachód;
ufni naturze, że nie rzuci nam pod nogi żadnych przeszkód.
      Dzień za dniem niech trwa wędrówka ta!

DZIEŃ 0: 1.07.2014
Na start...
DZIEŃ 1: 2.07.2014
Telgárt
   - Útulňa Andrejcová
DZIEŃ 2: 3.07.2014
Útulňa Andrejcová
   - Čertovica
DZIEŃ 3: 4.07.2014
Čertovica
   - Chata Štefánika
DZIEŃ 4: 5.07.2014
Chata Štefánika
   - Útulňa Ďurková
DZIEŃ 5: 6.07.2014
Útulňa Ďurková
   - Donovaly

Napisz do nas